Có những ngày anh vừa mở mắt, tay đã tự tìm điện thoại gần như theo phản xạ.
Không hẳn vì anh đang chờ một tin nhắn quan trọng hay thế giới vừa xảy ra chuyện gì lớn. Có lẽ chỉ vì cơ thể vẫn còn ngái ngủ, trong đầu đã bắt đầu có nhiều suy nghĩ phong phú, còn điện thoại lại là con đường ngắn nhất dẫn đến một chút thú vị và dễ chịu.
Anh thường tự nhủ:
“Xem vài phút thôi.”
Nhưng có vẻ năm phút của Reel sử dụng một múi giờ riêng. Khi anh ngẩng đầu lên, thời gian đã lặng lẽ đi đâu mất, chỉ có ngón cái là vẫn chăm chỉ tăng ca 😂.
Một video hài hước, một đoạn nhạc hay, một nơi rất đẹp, một món ăn hấp dẫn, rồi một lời khuyên nghe có vẻ được viết riêng cho tâm trạng của mình. Mỗi video đều ngắn, nên anh luôn có cảm giác xem thêm một cái nữa cũng không sao.
Và chính nhiều cái “một cái nữa” ấy lại tạo thành một khoảng thời gian khá dài.
Trước đây, anh có thể nghĩ rằng mình thiếu kỷ luật hoặc chưa biết quản lý thời gian. Sau này anh mới hiểu rằng mọi chuyện không hoàn toàn đơn giản như vậy.
Não con người vốn thích những thứ đem lại cảm giác dễ chịu nhanh, đặc biệt khi mình đang mệt, căng thẳng hoặc có quá nhiều điều diễn ra bên trong.
Short hiểu điều đó rất rõ.
Anh không biết video tiếp theo sẽ là gì, nên luôn có một sự tò mò nho nhỏ:
“Biết đâu cái sau sẽ hay hơn?”
Nếu video không hay, anh vuốt để tìm cái hay. Nếu gặp đúng video hay, anh lại vuốt để tìm thêm một cái tương tự.
Nói cách khác, dù video hay hay không hay thì Reel/Tiktok dường như vẫn có lý do để giữ anh lại. Khá thông minh, và hơi đáng ngờ.
Trà sữa đôi khi cũng trở thành một phần của vòng lặp ấy.
Vị ngọt khiến anh dễ chịu. Caffeine giúp anh cảm thấy tỉnh táo hơn. Khi vừa uống một thứ mình thích, vừa xem những nội dung thú vị, não sẽ ghi nhớ đây là một khoảng thời gian an toàn và thư giãn.
Dần dần, mỗi khi mệt, tâm trạng hơi xuống hoặc chưa muốn đối diện với một công việc nào đó, anh có thể lại tìm đến cả hai.
Không hẳn vì anh tham ăn hay quá phụ thuộc vào điện thoại.
Có lẽ cơ thể chỉ đang cố tìm cách nhanh nhất để giúp anh cảm thấy ổn hơn, hoặc chúng ta đang cố gắng né tránh 1 điều gì đó.
Anh thấy nó giống như sử dụng một chiếc thẻ tín dụng sinh học.
Anh nhận được một chút tỉnh táo, một chút vui vẻ và một chút nhẹ nhõm ngay trong hiện tại. Còn phần thanh toán được chuyển sang ngày mai hoặc của những ngày sau này.
Nếu anh xem đến lúc mắt không còn đủ sức hợp tác mới chịu ngủ, cơ thể sẽ không được nghỉ ngơi trọn vẹn.
Sáng hôm sau, anh thức dậy với ít năng lượng hơn. Khi năng lượng thấp, não lại càng muốn chọn những điều dễ dàng và thú vị ngay lập tức, thay vì bắt đầu một việc cần tập trung hoặc kiên nhẫn.
Thế là anh lại mở Reel.
Mệt nên anh tìm đến kích thích.
Kích thích giúp anh tạm quên rằng mình đang mệt.
Nhưng vì chưa thật sự nghỉ ngơi, hôm sau anh lại thiếu năng lượng hơn.
Nó giống một khoản vay nhỏ được tự động gia hạn mỗi ngày. Lúc đầu gần như chẳng có vấn đề gì. Anh vẫn làm việc, vẫn sinh hoạt và vẫn hoàn thành những điều cần thiết.
Nhưng nếu cứ vay mà không có đủ thời gian phục hồi, phần lãi sẽ dần xuất hiện.
Đó có thể là cảm giác tâm trạng đi xuống vào cuối ngày.
Là lúc đầu óc đã nặng nhưng tay vẫn chưa muốn đặt điện thoại xuống.
Là cảm giác vừa mệt vừa không muốn ngủ.
Hoặc là khi anh đã xem rất nhiều thứ nhưng lại không thực sự nhớ mình vừa xem gì. Một ngày tiếp nhận cả thế giới, nhưng trong lòng vẫn hơi trống.
Có một điều anh dần nhận ra:
Nhiều khi anh mở Reel không chỉ vì muốn giải trí.
Đôi lúc, đó là một khoảng trốn rất nhỏ.
Ở đó, anh chưa cần bắt đầu công việc ngay. Chưa cần nghĩ về những điều khiến mình áp lực. Chưa cần giải quyết những câu hỏi chưa có lời đáp.
Anh chỉ cần vuốt màn hình và để những hình ảnh liên tục đi qua trước mắt.
Và anh nghĩ điều đó rất con người.
Mỗi người đều có cách riêng để làm dịu mình khi bên trong đang có quá nhiều thứ.
Có người tìm đến đồ ăn.
Có người ngủ.
Có người làm việc liên tục.
Có người im lặng.
Cũng có người xem video cho đến khi điện thoại hỏi rằng: “Bạn vẫn đang xem à?” - một câu hỏi đôi khi sâu sắc hơn dự kiến.
Những điều ấy không có nghĩa một người yếu đuối hay không biết chăm sóc bản thân.
Đôi khi, nó chỉ cho thấy bên trong mình có một nhu cầu chưa được lắng nghe đầy đủ.
Có thể anh đang cần nghỉ ngơi.
Có thể anh cần được an ủi.
Có thể đầu óc anh có nhiều suy nghĩ phong phú đến mức rất khó thật sự yên tĩnh.
Hoặc có thể anh chỉ cần một khoảng thời gian không phải cố gắng, không phải giải quyết vấn đề và không phải trở thành một phiên bản hoàn hảo nào cả.
Khi hiểu điều đó, anh không còn muốn trách bản thân quá nhiều.
Anh cũng không nghĩ giải pháp là xóa hết ứng dụng, ngăn uống trà sữa hay biến cuộc sống thành một trại huấn luyện kỷ luật.
Có lẽ điều quan trọng hơn là tập nhận ra:
“Lúc này mình thật sự muốn xem Reel, hay mình chỉ đang mệt?”
“Mình muốn uống trà sữa vì thích hương vị ấy, hay mình đang cần một cảm giác dễ chịu?”
“Mình đang giải trí, hay đang nhẹ nhàng trốn khỏi một cảm xúc nào đó?”
Không cần lúc nào cũng có câu trả lời chính xác.
Chỉ riêng việc dừng lại vài giây để tự hỏi đã là một cách anh quay về lắng nghe bản thân.
Nếu muốn thay đổi, có lẽ anh cũng không cần bắt đầu bằng điều gì quá lớn.
Anh có thể thử dành vài phút đầu sau khi thức dậy để uống nước, mở cửa sổ hoặc nhìn ánh sáng bên ngoài trước khi để cả thế giới trên màn hình bước vào đầu mình.
Khi mệt vào buổi chiều, anh có thể nhắm mắt một chút, đi bộ vài phút hoặc trò chuyện với một người khiến mình thấy dễ chịu.
Anh vẫn có thể uống trà sữa.
Anh vẫn có thể xem Reel.
Nhưng anh muốn mình là người lựa chọn xem, thay vì đến lúc nhận ra bàn tay đã tự động vuốt từ rất lâu.
Anh không mong bản thân lúc nào cũng kỷ luật.
Anh chỉ mong mình đủ dịu dàng để nhận ra khi nào cơ thể đang cần một chút niềm vui, và khi nào nó thực sự cần được nghỉ ngơi.
Bởi cuối cùng, não và cơ thể không hề chống lại anh.
Chúng chỉ đang cố bảo vệ anh bằng cách nhanh nhất mà chúng biết.
Anh viết những điều này không phải vì anh đã làm được hết.
Có những hôm anh vẫn xem lâu hơn dự định. Có lúc anh vẫn chọn cảm giác dễ chịu trước mắt thay vì điều tốt hơn cho ngày mai.
Nhưng anh đang học cách không xem đó là một cuộc chiến với chính mình.
Có lẽ bên trong anh chỉ có hai phần đang cố gắng thương lượng:
Một phần muốn được vui ngay bây giờ.
Một phần muốn ngày mai vẫn còn đủ năng lượng để sống một ngày thật đẹp.
Điều anh cần không phải là loại bỏ phần nào cả.
Mà là học cách yêu thương và chăm sóc cả hai - và thỉnh thoảng nhắc ngón cái 👍 rằng nó cũng cần được nghỉ phép.